چرا ایران غول معدنی ندارد؟

ایران معدن دارد؛ اما چرا غول معدنی ندارد؟

ارزش بازار شرکت‌های بزرگ معدنی جهان در سال ۲۰۲۶ همچنان در سطحی بسیار بالا قرار دارد و شرکت‌های بین‌المللی با تکیه بر سرمایه، فناوری، اکتشاف و توسعه زنجیره ارزش، در حال گسترش حضور خود در بازار مواد معدنی هستند.

برای نمونه ؛ ارزش بازار ۵۰ شرکت بزرگ معدنی جهان در پایان سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ به حدود ۲.۴۱ تریلیون دلار رسید.

در مقابل ؛ با وجود برخورداری ایران از ذخایر متنوع معدنی، نبود یک شرکت ایرانی در جمع غول‌های معدنی جهان، پرسشی جدی درباره ساختار صنعت معدن کشور ایجاد می‌کند. مسئله فقط میزان ذخایر نیست؛ بلکه چگونگی تبدیل ذخایر معدنی به سرمایه، شرکت‌های بزرگ، پروژه‌های بین‌المللی و ارزش بازار اهمیت بیشتری دارد.

چرا ایران غول معدنی ندارد؟

تحلیل ؛

دکتر حسین جمشیدی‌فر؛ کارشناس و تحلیلگر مهر آسیا، در تحلیل این موضوع می‌گوید: فاصله ایران با غول‌های معدنی جهان بیش از آنکه ناشی از کمبود ذخایر باشد، به ضعف در تأمین مالی، اکتشاف عمیق، فناوری، مدیریت حرفه‌ای، توسعه شرکت‌های مقیاس‌بالا و حضور در بازارهای جهانی سرمایه بازمی‌گردد.

به گفته جمشیدی‌فر ، شرکت‌های بزرگ معدنی جهان صرفاً صاحب معدن نیستند؛ آنها زنجیره‌ای از اکتشاف، استخراج، فرآوری، سرمایه‌گذاری، تجارت و توسعه بین‌المللی را مدیریت می‌کنند. در ایران نیز اگر هدف، ساختن یک «غول معدنی» باشد، باید از بنگاه‌های کوچک و پروژه‌های پراکنده عبور کرد و به سمت ادغام ظرفیت‌ها، تشکیل شرکت‌های بزرگ تخصصی، جذب سرمایه و فناوری و توسعه زنجیره ارزش از معدن تا محصول نهایی حرکت کرد.

جمع‌بندی ؛ 

ایران از نظر منابع معدنی ظرفیت تبدیل‌شدن به یک قدرت معدنی را دارد، اما برای رسیدن به جایگاه جهانی، باید مسئله معدن را از «داشتن ذخیره» به «خلق ارزش از ذخیره» تغییر دهد.